Zaovine, Tara

148

Zaovine se nalaze u Zapadnoj Srbiji, i administrativno pripada teritoriji opštine Bajina Bašta. Predstavlja šumovito područje brdsko-planinskog karaktera koje obuhvata naselje Zaovine sa 28 zaseoka, jezero Zaovine i kanjon Belog Rzava „Sklopovi“.

Nalazi se u južnom delu planine Tare u prostornoj predeonoj celini poznatoj kao „Ravna Tara“. U geomorfološkom smislu predstavlja prirodnu sponu planine Tare sa Zlatiborskim masivom i Mokrogorskom kotlinom.  Minimalna nadmorska visina 784 m  a maksimalna nadmorska visina 1.412 m (vrh Miloševac).

Obuhvata površinu od 5.593,61 ha i od skora su ušle u Nacionalni park TARA.

 Zaovine su čuvene kao mesto na kojem je otkriven živi fosil biljnog sveta, Pančićeva omorika.. U zaseoku Đurići 1875. godine čuveni botaničar Josif Pančić otkriva novu „felu“, endemoreliktnu vrstu četinara kojoj daje naziv Pančićeva omorika (Picea omorika). Zaovine su jedino stanište Pančićeve omorike na serpentinitu, a na lokalitetu Kik – Sklopovi nalazi se njeno klasično nalazište locus classicus

– Geomorfološka atrakcija u dolini reke Beli Rzav, na Lukama: Grad, sa ostacima srednjovekovnog utvrđenja, za koju je vezana legenda o plemiću i njegovoj nevernoj ženi; – Mesto Crkvine u podnožju Grada i ostaci srednjovekovne crkve bazilike. – Izletnički vidikovci (Zmajevac, Bela Voda i Gavran);

Deo kulturne baštine ovog kraja su i objekti narodnog graditeljstva, kao materijalno svedočanstvo narodne neimarske veštine: starovlaška brvnara i pomoćni objekti okućnice;  objekti koji su sezonski služili za smeštaj čobana – bačije;

Na ovim prostorima vekovnu tradiciju ima stočarstvo – meso, mleko, sir, kajmak, koji se tu proizvode, predstavljaju najkvalitetnije namernice koje možemo naći na domaćem tržištu;

Zaovine su idealno mesto za sportove na vodi, pecanje, orijentaciju, ishranu u prirodi…

Izgradnjom brane Lazići, na reci Beli rzav formirano je jezero koje se zvezdasto razliva u najnižim delovima sela Zaovine. Brana je visoka 130m a najveća dubina jezera je 80 m. Pri maksimalnom nivou ovo jezero na 892 metara nadmorske visine i sa 150 hm³ vode, pruža izvanredan vizuelni efekat. Istalisana snaga ove RHE je 614 MW.

U akumulacijama evidentirano je 14 vrsta riba, predstavnika 6 familija: potočna pastrmka, kalifornijska pastrmka, skobalj, klen, mrena i dr. Postoji i nekoliko značajnih prirodnih plodišta od kojih se izdvajaju Zmajevački i Popovića potok, kao i na delu Belog Rzava, nizvodno od akumulacije „Spajići“.

Na jezeru se nalazi i veliki ribnjak pastrmke u vlasništvu Nacionalnog parka ”Tara”.

Pored veličanstvene prirode i prelepih jezera, postoji u dolini reke Beli Rzav na lokalitetu Luke i atraktivni spomenik prirode, geomorfolološka atrakcija – Ravna stena ili Grad. Na ovoj ravnoj steni u srednjem veku se nalazilo srednjevekovno utvrđenje, a nešto kasnije i utočište legendarnog  Kostreš harambaše. Postoje samo dva ulaza i to na jugozapadnoj strani kroz pećinu i na severnoj strani koji je isklesan u steni. Na Gradu se gnezdi sivi soko prirodna retkost Balkana i raste retka vrsta žute perunike. Ovaj ostatak iz vremena Panonskog mora veoma je vredna turistička atrakcija i iz razloga što se nalazi u blizini zaovljanskih jezera i mesta gde je pronađena Pančićeva omorika.

Na Zaovinama je zabeleženo oko 50 odsto flore cele planine Tare, odnosno oko 15 odsto flore Srbije. Na ovom području do sada je utvrđeno prisustvo oko 600 biljnih vrsta.

– od ukupnog broja zabeleženih vrsta, 55 biljnih vrsta se nalazi na preliminarnoj Crvenoj listi flore Srbije.

– među 330 međunarodno značajnih biljaka koje žive u Srbiji, 25 vrsta se mogu naći na području Zaovina;

– na prostoru Zaovina nalazi se 15 biljnih vrsta koje su zaštićene kao prirodne retkosti kao napr. runolist, a tu se nalaze i subendemiti Nikolićeva kandilka, Pančićeva poljska mlečika, i predstavnici familije Orchidaceae koji su predloženi da budu uvršteni na listu Uredbe o zaštiti prirodnih retkosti;

– registrovano je 14 vrsta koje su zaštićene CITES konvencijom, koja sprečava prekomernu eksploataciju primeraka divlje flore i faune međunarodnom trgovinom.

POSTAVI ODGOVOR

молимо унесите свој коментар!
овдје унесите своје име